Przelicznik twardości
Tabela przeliczania twardości online
Jaka obróbka daje wymaganą twardość
Przeliczenie między skalami nie odpowiada na główne pytanie konstruktora: jak uzyskać wymaganą twardość części i na jaką głębokość. Na poniższej skali przedstawiono zakresy, które zapewniają główne rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej. Nazwy procesów są klikalne.
Zakresy są orientacyjne: wynik zależy od gatunku stali, przekroju części i parametrów obróbki. Skala jest wspólna, w jednostkach HV, aby można było porównać procesy między sobą.
Czym różnią się skale twardości i kiedy którą się stosuje
Stożek diamentowy lub kulka stalowa; twardościomierz pokazuje wynik od razu, bez mikroskopu. Dlatego twardość Rockwella jest podstawową skalą w warsztacie i na rysunkach. HRC działa pewnie w zakresie od ok. 20 do 70 jednostek: poniżej 20 HRC odczyty stają się niestabilne i przechodzi się na HB lub HRB. Ograniczeniem jest obciążenie 150 kgf: cienką warstwę utwardzoną stożek przebija na wylot.
Kulka o średnicy 10 mm pod obciążeniem 3000 kgf; mierzy się średnicę odcisku. Odcisk jest duży i uśrednia niejednorodności, dlatego twardość Brinella mierzy się na odlewach, odkuwkach oraz wyrobach walcowanych po wyżarzaniu i normalizowaniu. Górna granica to ok. 650 HB: na twardszym materiale kulka sama się odkształca i wynik traci sens.
Diamentowy ostrosłup czworoboczny i obciążenie od ułamków kilograma. Odcisk jest mały, dlatego metodą Vickersa mierzy się to, co jest niedostępne dla dwóch pozostałych metod: warstwy azotowane i nawęglane, cienkie części, mikrotwardość na zgładzie. Skala jest ciągła — jeden wzór działa zarówno dla stali wyżarzonej, jak i dla warstwy borowanej.
Stąd typowa sytuacja: w atestach wyrobów walcowanych widnieje 250 HB, a na rysunku części — 58 HRC. Nie ma tu sprzeczności. Hutnik atestuje stal w stanie dostawy, czyli miękkim, a konstruktor określa twardość gotowej części po obróbce cieplnej. To dwa różne etapy życia tej samej części i dobiera się dla nich różne skale.
Kiedy pomiar metodą Rockwella daje błędny wynik
Na warstwach azotowanych, azotonawęglanych i borowanych o grubości kilku dziesiątych milimetra wgłębnik Rockwella przebija warstwę utwardzoną i „wyczuwa” miękki rdzeń — twardościomierz pokaże zaniżoną twardość. Do takich powierzchni stosuje się metodę Vickersa z małym obciążeniem lub pomiar mikrotwardości na zgładzie.
Zalecenia dotyczące pomiaru twardości cienkich warstw utwardzonych →
Twardość stali po obróbce cieplnej
| Gatunek stali | Obróbka | Twardość |
|---|---|---|
| 45 (C45) | Wyżarzanie, normalizowanie | 170–210 HB |
| 45 (C45) | Hartowanie + odpuszczanie niskie | 45–52 HRC |
| 45 (C45) | Hartowanie indukcyjne, powierzchnia | 50–58 HRC |
| 40H (41Cr4) | Ulepszanie cieplne | 240–280 HB |
| 40H (41Cr4) | Hartowanie + odpuszczanie niskie | 45–52 HRC |
| 20H, 12HN3A | Nawęglanie + hartowanie, powierzchnia | 58–62 HRC |
| 38HMJ (41CrAlMo7) | Azotowanie, powierzchnia | 900–1100 HV |
| 4H13 (X46Cr13) | Hartowanie + odpuszczanie | 48–55 HRC |
| H18 (X105CrMo17) | Hartowanie + odpuszczanie | 56–60 HRC |
| N8, N10 (C80U, C105U) | Hartowanie + odpuszczanie niskie | 58–63 HRC |
| 65G | Hartowanie + odpuszczanie | 45–52 HRC |
| SW7M (HS6-5-2) | Hartowanie + potrójne odpuszczanie | 62–65 HRC |
Przeliczanie twardości: wartości odniesienia HRC, HV, HB, HRA
Wartości odniesienia do szybkiego sprawdzenia. Pełny zakres z krokiem co jedną jednostkę oraz skale Rockwella powierzchniowe (HR15N, HR30N, HR45N), HRB i HRD znajdziesz w przeliczniku na górze strony.
| HRC | HV | HB | HRA |
|---|---|---|---|
| 65 | 832 | — | 84 |
| 60 | 697 | 614 | 81 |
| 58 | 653 | 587 | 80 |
| 55 | 595 | 547 | 79 |
| 52 | 544 | 509 | 77 |
| 50 | 513 | 484 | 76 |
| 48 | 484 | 460 | 75 |
| 45 | 446 | 426 | 73 |
| 42 | 412 | 393 | 72 |
| 40 | 392 | 372 | 71 |
| 35 | 345 | 322 | 68 |
| 30 | 302 | 283 | 66 |
| 25 | 266 | 255 | 63 |
| 20 | 238 | 230 | 61 |
Kreska w kolumnie HB oznacza, że metoda Brinella nie ma zastosowania w tym zakresie: powyżej ok. 650 HB kulka wgłębnika sama się odkształca. Wartości podano dla stali węglowych i stopowych — dla stopów metali nieżelaznych, żeliwa i węglików spiekanych zależności między skalami są inne.
Potrzebujesz uzyskać określoną twardość części?
Prześlij rysunek z wymaganiem twardości i gatunek stali — technolog dobierze technologię, określi rzeczywistą głębokość warstwy utwardzonej i obliczy koszt obróbki partii.
Własna produkcja w Starokonstantynowie (obwód chmielnicki). Wszystkie rodzaje obróbki · Nasze prace